l نمایشنامه خوانی نوجوانان
با اهداء سلام
چنانچه قبلا نیز در کتاب کار پیشنهاد شده بود ، یکی ازبرنامه های جذاب برای تداوم بخشی به حضور اعضاء در مراکز " نمایشنامه خوانی " است . استان خراسان رضوی در همین راستا ، نخستین مسابقه نمایشنامه نویسی را نیز در بهمن ماه برگزار میکند .شیوه نامه و طرح این مسابقه جهت استفاده سایر همکاران تقدیم میشود .
علی اکبر حلیمی
هوالخلاق
طرح بر گزاری نخستین مسابقه ( نمایشنامه خوانی ) نوجوانان
مراکز فرهنگی هنری خراسان رضوی
دهه فجر88
مقدمه :خوب خواندن هنر است واین توانایی یکی از مها رتهای چهارگانه در حوزه زبان آموزی است .(گفتن- شنیدن-نوشتن وخواندن ) عموما کسی که خوب می شنود /نیکو سخن می گوید وکسی که خوب میخواند قادر به نوشتن صحیح میشود . خوانش درست یک متن بویژه متن ادبی آن هم از از نوع نمایشی که دارای لایه های پیچیده تری است /در انتقال اندیشه ومفاهیم توام با احسا سات و عواطف بسیار موثر است . به بیان دیگر کسی که قادر به درست خوانی یک متن ادبی- نمایشی شود نه تنها خود ارتباط فکری وحسی با آن نوشتار پیدا کرده بلکه توانایی انتقال صحیح آن را نیز به دیگران پیدا میکند . بدین ترتیب در فرایند نمایشنامه خوانی نه تنها مهارتهای زبانی بلکه بضاعتهای فکری مخاطب وخواننده در همه وجوه پرورش پیدا میکند .
نهال نو رسته ادبیات نمایشی کودکان ونو جوانان در ایران جوان است واکنون با تلاشهای فرهنگی هنری مربیان درمراکز کانون ودر چهارچوب فعالیتهای نمایش عروسکی ونمایشنامه نویسی در حال جوانه زدن است .نمایشنامه خوانی در کنار سایر برنامه های خواندن مثل داستان خوانی /شعرخوانی /روخوانی و...میتواند به غنای فعالیتهای ادبی وهنری بیفزاید ومقدمات تحول کیفی در فعالیتهای نمایشی مراکز ورشد استعدادهای اعضاء ومربیان را فراهم آورد .
از سوی دیگر با توجه به مواد ادبی –نمایشی با ارزش آفرینش یافته درمراکز (نمایشنامه ها) وقابل دسترس بودن آنها به راحتی وبدون هزینه های آنچنانی قابلیت اجراپیدا میکندو به عنوان یک فعالیت نو وپیشرفته ادبی –هنری تخصصی مطرح میشود .
به طور خلاصه نمایشنامه خوانی یک فعالیت مفید /نو/خلاق/ قابل دسترس /ارزان/هماهنگ با دستور کار واهداف کانون ومددکار سایر برنامه های فرهنگی هنری مراکز است که امیدواریم در سطح مربیان واعضاء نوجوان وبرای اولین بار بعنوان برنامه ای فراگیر وسازمان یافته در کانون مطرح و اجرا شود .
( طبعا مطالعه و اجرای این برنامه مقدمه ای برای شناخت بیشتر نمایشنامه های موجود و مناسب برای انجام فعالیتهای نمایشی و نمایش عروسکی در مراکز خواهد بود )
اهداف:
1-تقویت مهارتهای خواندن ودرک متون نمایشی
2-انتقال اندیشه /احساس وعواطف شخصیتهای نمایشنامه
3-ایجاد هماهنگی وهارمونی(نظم) درخواندن گروهی نمایشنامه
4-آشنایی بیشتر وبهتربا ادبیات نمایشی و شناخت نمایشنامه
5-انجام یک فعالیت نو/جذاب ومفید گروهی -نمایشی
و...
(اهداف فرعی دیگری نیز برا ی این فعالیت میتوان در نظر گرفت )
شیو ه های اجراء:
1-نمایشنامه خوانی ساده(روخوا نی متن) دو یا چند نفره
(تک خوانی نمایشنا مه نیز امکان پذیر است/اما بهتر است گروهی انجام شود)
2-نمایشنامه خوانی همراه با تقلید صدا وحرکات دست وحا لات چهره
3-نمایشنا مه خوانی توام با موسیقی و افکت (صدا های زمینه)
4-نمایشنامه خوانی خلاق با حضورو تعامل مخاطبان کودک و نوجوان
و...
(اجرای هر یک از این روشها بنا به نیاز متن وذوق وسلیقه مربیا ن قابل انجام است ومیتواند به تناسب محتوی و شکل، همراه با ابتکارات دیگرصورت پذیرد)
ملاحظات اجرایی: الف )گروه اجرا کننده حتما لازم است قبل از اجرای برنامه حد اقل یک بارمتن را مطالعه وتمرین کرده ونقش ها را تقسیم وتست صدا کنند .
ب )مدیریت اجرای برنامه نمایشنامه خوانی به عهده یک مربی آشنا با مقوله نمایش است وهدایت ورهبری گروه اجرا کننده (کارگردانی شبه رادیویی )وفضا سازی لازم توسط ایشان صورت میپذیرد .
ا(در مراحل بعد وپس از آشنایی اعضاء نوجوان مراکز با این روشها میتوان کارگردانی برنامه نمایشنامه خوانی را به آنها واگذار نمود)
ج)نمایشنامه خوا نی در قالب مسابقه و حتی جشنواره میتواند اجرا شود / در آن
صورت سطح بندی(مربیان –اعضاء- آزاد و...)و ضوابط خاص تعیین میشود .
د)عنا وین نمایشنامه ها برای خواندن میتواند مشخص ومحدود (مثلا آثار موجود در مراکز )یا آزاد باشد.یک متن مشترک برای اجرای چند گروه نیز میتوان در نظر گرفت تا درارزیابی قابل مقایسه باشند .
ه)اجرای برنامه نمایشنامه خوانی با حضور تماشاگر (شنونده) وبدون حضور مخاطب (صرفا گروه یا گروههای شرکت کننده ) اجرا می شود .
و..
مکان اجرای برنامه نمایشنامه خوانی:
مکان اجرای برنامه بستگی به تعداد اجرا کنندگان ومخاطبان دارد. (سالن نمایش مراکز /اطاق قصه گویی /یک کلاس درس/یا یک سالن نمایش حرفه ای و...)اما ضرورت دارد که این مکان به لحاظ صدا وصوت قابل کنترل ونظارت باشد .
سکوت وتمرکز صوتی لازمه اجرای برنامه است وصدای اجرا کنندگان میبایست به راحتی وبا کیفیت مناسب به گوش مخاطبان برسد .
(نحوه نشستن اجرا کنندگان وتماشا گران به تناسب تعداد واندازه مکان می تواند بصورت دایره / نیم دایره/ یا... باشد .گروه اجراء کننده می بایست تسلط صوتی وتصویری داشته وتوسط مخاطبان به راحتی دیده وشنیده شوند .)
زمان بندی و ضوابط اجرای مسابقه در دهه فجر88:
1- انتخاب متن نمایشنامه و اعلام آماده گی شرکت در مسابقه مطابق فرم پیوست حداکثر5/11/88
2- موضوع نمایشنامه ها آزاد است ، اما ترجیحا با توجه به اربعین حسینی و مناسبتهای مذهبی، متون نمایشی مذهبی از اولویت بیشتری برخوردارند .
3- مسابقه نمایشنامه خوانی در 2مرحله غیر متمرکز در مراکزاستان( همزمان با دهه فجر) و متمرکزبا حضور گروههای برگزیده (بهار89) برگزار میشود .
4- کلیه گروههای متقاضی شرکت در مسابقه لازم است حداکثر تا پایان بهمن88 متن کامل نمایشنامه و نوارتصویریcdضبط شده کار خود راباکیفیت مناسب تهیه وبه کارشناسی هنرهای نمایشی استان ارسال دارند .
5- مشارکت مربیان فرهنگی ،هنری و ادبی در اجرای برنامه نمایشنامه خوانی با اعضاء نوجوان به عنوان نویسنده ، کارگردان و مربی گروه بلا مانع است .
کارشناس هنرهای نمایشی استان
علی اکبر حلیمی –دیماه88
کارشناس هنرهای نمایشی خراسان رضوی