جلسه پانزدهم(15):"نمایشنامه خوانی ونقد گروهی نمایشنامه "

هدف : آشناسازی اعضاء با نمایشنامه خوانی ونقد گروهی نمایشنامه های نگارش یافته در کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان

 مقدمه : ( نمایشنامه خوانی )

      نمایشنامه خوانی یکی از فعالیتهای جذاب ، مفید و موثر است که در راستای اهد اف و برنامه های مراکز کانون و بستر فراهم شده ( کارگاه نمایشنامه نویسی ) اکنون به آسانی قابل دسترس و استفاده است .

این فعالیت در کنار فعالیتهایی مثل شعر خوانی ، قصه خوانی و رو خوانی کتاب قرار گرفته وبا توجه به جاذبه های ادبیات نمایشی و قابلیت های ورود به کار گروهی خواندن ،ثمرات بسیار دارد .ازجمله کاربردهای مهم  واهدافی که این فعالیت در مراکز کانون ، بویژه در کارگاههای نمایشنامه نویسی میتواند دنبال کند عبارت است از :

1-    تقویت مهارتهای خواندن بویژه متون دشوار نظیر نمایشنامه

2-    آشنا سازی اعضاء با ادبیات نمایشی و نمایشنامه نویسی

3-    کمک به در ک بهتر متن نمایشی از طریق خواندن گروهی

4-    انتقال بهینه اندیشه و احساس متون نمایشی به خواننده گان

5-    انجام یک فعالیت گروهی جذاب برای نوجوانان

6-     نقادی گروهی نمایشنامه وتحلیل ادبیات نمایشی

7-    و....

بدین ترتیب مربیان میتوانند در کارگاه نمایشنامه نویسی ودر آخرین جلسات دستیابی به آثارنگارش یافته اعضاء واز طریق این فعالیت مفید ، به تقویت واستحکام پایه های نمایشنامه نویسی در مراکز پرداخته و در فرایند فعالیت خلاق خود به موقعیت های بهتر دست پیدا کنند.قطعا با توجه به کمبود ونیاز حوزه ادبیات کودک ونوجوان به ادبیات نمایشی در ایران و کاربردهای وسیعی که این هنر درتعلیم و تربیت نسل جدید به عهده دارد ، در آیندهای نزدیک شاهد رشد و شکوفایی و گسترش آ خواهیم بود .

تمرین :

مربی به نوبت یا داوطلبانه اعضاء را به گروههای 3-4 نفره تقسیم کرده، وبه آنها فرصت میدهد تا ضمن هما هنگی و تمرین مختصر( 15دقیقه) آماده اجرا ( خواندن نمایشنامه ) در کارگاه شوند .

پیشنهاد : ( برای این جلسه ودر برنامه نمایشنامه خوانی گروهی ، علاوه براعضای کارگاه ، تعدادی دیگر از اعضاء ومربیان مرکز نیز میتوانند حضور پیدا کرده ودر نقد وبررسی اثر مشارکت داشته باشند .حضور این مخاطبان که ممکن است بعضا برای اولین بار نمایشنامه نوشته شده عضو را می شنوند ، و نظرات منتقدانه آنان می توان کمک قابل توحهی را به تکمیل نمایشنامه معطوف به خود سازد .)

شیوه های پیشنهادی اجرای برنامه نمایشنامه خوانی :

1-    شیوه روخوانی ساده تک ، دو یا جند نفره نمایشنامه

2-    شیوه خواندن نمایشنامه همراه با تقلید صدای شخصیت ها

3-    شیوه نمایشنامه خوانی همراه با موسیقی وافکت مناسب ( در صورت داشتن فرصت کافی برای تدارک وتمرین آن )

نکته : با توجه به ضرورت وهدف اصلی این جلسه از کارگاه ،( خوانش و نقد گروهی نمایشنامه های نگاشته شده ) پیشنهاد میشود حتی الامکان در این جلسه با توجه به وقت جلسه ، نمایشنامه های قویتر اعضاء، در حضور مدعووین محدودتر، رو خوانی ساده یا در نهایت همراه با تقلید صدا خوانده شود ، ودر صورت لزوم با تشکیل جلسات فوق العاده برنامه نمایشنامه خوانی تکمیلی تر، جذاب و متنوع  با استفاده از موسیقی و نور پردازی  و...برگزار شود .

دراین جلسه با هدایت ونظارت مستمر مربی و مدیریت بیشتر برجلسه نمایشنامه خوانی، (بر اساس اصول ومبانی کارشده در کارگاه ونظرات آزاد شرکت کنندگان در جلسه) ، نمایشنامه ها نقد وبررسی شده واز نویسندگان خواسته میشود تا نکات اصلاحی و پیشنهادی مربوط به اثر خود  را به دقت یادداشت کرده وتاجلسه نهایی دربازنگری و بازنویسی از آن استفاده کنند.

                                                          پایان جلسه پانزدهم

 

برنامه جلسه شانزدهم :"بازنگری و بازنویسی نهایی نمایشنامه "

 

 

 

 

 

جلسه شانزدهم(16) باز نگری وبازنویسی نهایی نمایشنامه ( پایان کار )

 هدف : تکمیل نهایی متن نمایشنامه ،بازنگری ، ویرایش و بازنویسی

مقدمه:

 کار گاه نمایشنامه نویسی اکنون پس از 15 جلسه کار مداوم و کاربردی – کارگاهی، اکنون به پایان کار نهایی خود نزدیک میشود .اما قطعا مربیان و اعضاء سختکوش و علاقه مند به این حقیقت دست پیدا کرده اند که کار تمام نشده واین تازه آغازکار وراه است .

امید است ازپس این فعالیت و کارگاه نمایشنامه نویسی ، نویسندگان و نوقلمان جوان ما به اهمیت کار نمایشنامه نویسی پی برده وبا انگیزه ای قوی وخلاق در اندیشه نگارش طرح های جدید و نمایشنامه هایی نو باشند . نمایشنامه های نگاشته شده نوجوانان میتواند در کانون ، مدرسه ویا هر جای دیگری که امکانش فراهم شود ، اجراء ، چاپ ویا حداقل خوانده شوند ،ویا در مسابقات نمایشنامه نویسی شرکت داده شوند .

حتی اگر هیج یک از این اتفاقات بوقوع نپیوندد و نمایشنامه ها در بایگانی مرکز ، یا منزل عضو نگهداری شود ، باید خوشحال باشیم از اینکه یک فعالیت سازنده ومفید را تجربه کرده کرده وکاری که سالها از آن دور بوده ایم ، اکنون به انجام رسانده ایم . ( سالها پیش ودر دهه 1350فعالیت نمایشنامه نویسی نوجوانان در مراکز کانون ودر قالب کلاسهای تئاتر نوجوانان انجام می شده است وبرخی از نویسندگان موفق حوزه ادبیات نمایشی و فیلمنامه نویسی اکنون در ایران ، همان اعضای قدیمی این کلاسها ی کانون بودهاند .)

شما اگر به تاریخ نمایشنامه نویسی و زندگی نمایشنامه نویسان بزرگ ایران و جهان نیز نگاه کنید، خواهید دید که چگونه بعضی از شاهکارهای ادبیات نمایشی جهان، گاهی مثل یک گنج در کنج گنجه منازلشان ویا در کتابخانه ای و گوشه ای خفته بود وسر انجام زمانی برای دیده شدن ویا خواندنشان فرا رسید  .

 در هر صورت امید است مربیان واعضاء علاقه مند ومستعد نمایشنامه نویسی و ادبیات نمایشی نوجوان در کانون نیز راه نویی را که انتخاب کرده اند تارسیدن به مقصود نهایی ( گسترش و شکوفا نمودن ادبیات نمایشی کودکان ونوجوانان ایران اسلامی) ادامه دهند.

کار کار گاهی نهایی :

 

 مربی با کمک اعضاء نکات اصلاحی و یادداشت های جلسه قبل ( نمایشنامه خوانی )  را دسته بندی کرده و نکات مهم آنرا که مشترک وفراگیر است ، در تبادل نظر و گفتگو یاد آوری میکند . سپس به اعضاء فرصت داده میشود تا در فاصله15تا 20دقیقه بصورت انفرادی یا گروهی دلخواه، به بازنگری ، ویرایش وبازنویسی اثر نمایشی خود ( نمایشنامه ) بپردازند . چنانچه عضوی در این فاصله ( از جلسه قبل تا کنون ) موفق به انجام این اصلاحات شده ، گزارش کار خود را به مربی و کارگاه ارائه می کند .

در نهایت نمایشنامه های اصلاح شده ( نقاط اصلاحی وصحنه های تکمیلی ) برای آخرین بار در کارگاه قرائت شده ومورد تبادل نظر قرار میگیرند .( طبعا در ویرایش نهایی وتکمیلی و نگارش کامل نمایشنامه اعضاء موظف به رعایت و اجرای نظرات کارگاه می شوند .)

نمایشنامه ها در همین جلسه یا پس ازجلسه تکمیل و به مربی کارگاه تحویل میشود ، لازم به یاد آوری است که هر عضو موظف است یک نسخه رونوشت کامل از نمایشنامه خود تهیه وجهت استفاده های بعدی نزد خود نگهداری کند .مربیان نیز در صورت ارسال نمایشنامه ها به دفتر استان یا معاونت فرهنگی تهران و....حتما یک سری کامل از آثار اولین کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان را در درآرشیو مرکز خود جهت استفاده های بعدی نگهداری کنند.

پیشنهاد : در صورت امکان یک جلسه اختتامیه برای کارگاه نمایشنامه نویسی با حضور اعضای مرکز ، مربیان ، کارشناسان، والدین ومدعووین و...تشکیل داده ودر این جلسه ضمن تقدیر از اعضای برگزیده و فعال کارگاه ، نمونه هایی از نمایشنامه های موفق را نمایشنامه خوانی واجرا کنید .

                                                     موفق وپیروز باشید.

                                                                 بهار 1387علی اکبر حلیمی

 

                    

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع و ماخذ مورد استفاده در کتاب کار " کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان"

 

 

1-    نمایشنامه نویسی به زبان ساده .عبد الحی شماسی.انتشارات مدرسه.1379

2-    فن نمایشنامه نویسی. لاجوس اگری. ترجمه مهدی فروغ. انتشارات زوار1336

3-    نمایشنامه نویسی قدم به قدم.مارش کسدی. ترجمه ناصر آقایی. انتشارات تربیت1372

4-    نمایشنامه خوانی از پایان تا آغاز.                         . ترجمه کریم حکاک

5-  از کلمات تاخیال . کتاب کارادبی حضوری.سیاوش رحیمی.مرکز آفرینشهای ادبی  کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان.1382

6-    کارگاه آموزشی تئاتر.کریستل هوفمن .امور بین الملل کانون.مرکز اسیتج ایران.1385

7-    جزوه آموزش نمایش عروسکی.علی اکبرحلیمی.معاونت فرهنگی .کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان1385

8-  نمایشنامه نویسی گام به گام.علی اکبر حلیمی.پورتال کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان خراسان رضوی1386

9-    راهنمای عملی نمایشنامه نویسی . نوئل گریک ترجمه مصطفی امینی انتشارات نمایش1387