جلسه دوازدهم(12) : " تقویت ساختمان نمایشنامه "

هدف:تقویت طرح نمایش و عناصر نمایشی ملودرام با توجه به شناخت نسبی اعضاء وتمرین تغییر ( حذف و اضافه) آغاز – میانه  وپایان ،و عناصر ملو درام

 

ضرورت تمرین :

با توجه به حرکت گام به گام و آشنایی نسبی وتمرینهای عملی و عینی انجامشده در کارگاه نمایشنامه نویسی ، اکنون وقت آن فرا رسیده تا نوقلمان جوان ما با اعتماد به نفس و اطمینان بیشتر در حوزه ادبیات نمایشی و نمایشنامه نویسی گام بردارند.در همین رابطه انتظار میرود که  اعضاء به منظور کسب اطمینان ازاستحکام وقوت ساختمان نمایشی طرح ونمایشنامه خود ، ارکان اصلی آن را مورد آزمون قرار دهند . یعنی با تغییر دادن جایگاه عناصر نمایشی در اصل طرح ، بویژه " نقاط عطف " ( آغاز – میانه وپایان نمایشنامه)و عناصر ملودرام ، از زوایای مختلف به کار خودشان نگاه کنند .به بیان دیگراحتمالات وحالت های مختلف را برای تقویت کیفی طرح با توجه به اصول و مبانی نمایشنامه نویسی تجربه کنند .

تمرین :

دو نمونه از نمایشنامه های موجود وچاپ شده ، یکی " با ساختار قوی ومحکم" و دیگری " با ساختار ضعیف وشکننده" را بصورت" طرح" در کارگاه مطرح کنید و با کمک جمع به تغییراتی در ساختار آن بپردازید . لازم است همه گونه احتمالات و تغییرات منطبق بر دفاع بر اساس یافته های کارگاهی را تجربه و تحلیل کنید .

 بطور مثال ممکن است عضوی یک تغییر را برای آغاز یک طرح قوی مطرح کند ، اما دلائل منطقی و قابل دفاع برای آن نداشته باشد، یا بلعکس عضو دیگری دلائل منطقی برای ضعیف بودن بخشی از طرح و عناصرنمایش بیاورد ، اما پیشنهاد عملی خوبی برای تغییر طرح نداشته باشد . در هر صورت چون هدف از این تمرین، ایجاد اعتماد به نفس در اعضاء برای تغییر در طرح و ساختار نمایشنامه است، ضرورت دارد که این تمرین با هدف تقویت مهارتهای نگارشی نمایشنامه صورت پذیرد .

کار کارگاهی:

پس از این تمرین فرصت محدود، حدود 15 تا 20 دقیقه به اعضاء بدهید تا با تمرکز و تغییر در طرح نمایشی خود ، یکبار دیگر استحکام نمایشی طرح خود را مورد آزمون قرار دهند  .چنانچه در تمرین گروهی مشاهده شد ، اعضاء موظف به تغییر ودر نظر گرفتن همه گونه احتمالات در طرح نمایشی خود هستند .

 در این فاصله مربی کارگاه با تقسیم وقت خود جهت تبادل نظر و کمک فکری به اعضا متقاضی اقدام میکند .

پس از اتمام وقت تعیین شده ، با توجه به اشراف جمع به طرح های قبلی، فقط تغییرات ایجاد شده ، داو طلبانه توسط اعضاء مطرح شده و گفتگوی تحلیلی روی آنها صورت میپذیرد و چنانچه جابجایی ها در آغاز – میانه وپایان طرح به گونه های جدید ، خلاق و مورد اقبال گروهی بود ، تصویب و اجرا میشود .

نکته:

با توجه به تمرین های کارگاهی انجامشده ، اعضاء ضمن پیشبرد بخشهای مختلف طرح خود و در گام های مختلف مثل" شخصیت پردازی " ، " حادثه پردازی "، "دیالوگ نویسی " و... همیشه نوعی" باز نگری به طرح" خود دارند و تمرینهای انجام شده را به تناسب در بایگانی  نگهداری میکنند . در جریان پیشرفت نگارش نمایشنامه با انجام تغییرات در طرح ممکن است نوع دیالوگها ،شخصیت ها ، حوادث و...تغییر کند،یا ترکیب جدیدی از آنها بوجود آید .

هیچ مانعی ندارد که ما برای رسیدن به یک نمایشنامه خوب و قوی ، بارها  و بارها نوشته های خود را کم وزیاد و حتی دور بریزیم ! تجربه نشان داده است که بسیاری از نویسندگان موفق و کار گردان – نویسنده های خلاق، بعضا نمایشنامه های خود را در حال اجرا ء نیز بر اساس عکس العمل مخاطب ونظرات منتقدان یا کشف و شهود های خود، تغییر داده اند .

 اکنون نیز در یکی از پیشرفته ترین شیوه های نگارش نمایشنامه در ایران و سایر نقاط جهان، نمایشنامه نویسان حرفه ای صرفا بر اساس یک طرح و با کمک بازیگران باتجربه ،یا نظرات تماشاگران  وتجدید نظرات خود، روی صحنه به تغییر، تکمیل و نگارش نهایی نمایشنامه خود اقدام کرده اند .

( برای نمونه به مصاحبه ها و مطالب نگارش شده در سایت " ایران تئاتر" دقت کنید)

در هر صورت امید و انتظار میرود که مربیان گرامی در کارگاه نمایشنامه نویسی اعضاء نوجوان کانون، ودر مرحله دوم وسطح پیشرفته تراز نگارش نمایشنامه، جرئت واعتمادبه نفس بیشتری رادر اعضاء برای تغییر و تکمیل نهایی طرح های نمایشی خود ، ایجاد کرده ودر مسیر تکمیل فعالیتهای کارگاه به پیش روند .

 

 

تکلیف کارگاهی :

اعضاء را مکلف کنید تا برای آخرین مرحله تا جلسه بعدی به باز نگری و تکمیل نهایی طرح نمایشنامه خود بپردازند واز طرق مختلف از جمله : ارائه شفاهی ونقل طرح نمایشنامه خود برای دوستان ، اقوام ، آشنایان ، معلمان ، مربیان و...موفقیت نهایی و جذابیت طرح خود را بیازمایند .

طبعا یادداشت برداری و ثبت نکات مهم نظرات و پیشنهادهای دیگران ، به باز نگری و تکمیل نهایی طرح نمایشنامه کمک شایانی خواهد کرد .

                                                               پایان جلسه دوازدهم

 

 

برنامه جلسه سیزدهم : "بازنگری وبازنویسی نهایی طرح نمایشنامه " ( تکمیل طرح )