جلسه چهارم(4) :" پرورش موضوع  و ماجرا در نمایشنامه "

 

هدف : شناخت " موضوع " و" ماجرا" در نمایشنامه و تفاوت آن

      با ایده ( فکراولیه)

مربی ابتدا با یاد آوری پرسشهای تعیین شده قبلی برای این جلسه، تکلیف تکمیل طرح ها بر اساس کار کارگاهی جلسه سوم را از اعضاء جویا می شود.

با ا رائه وخواندن اولین طرح میتوانیم به سراغ پاسخگویی پرسشها برویم : 1- موضوع نمایشنامه شما چیست؟

    یا نمایشنامه شما چه حرف اصلی برای گفتن دارد؟

خلاصه" تعریف موضوع نمایشنامه" برای آگاهی و آماده گی مربی :

" ... موضوع جان کلام و عصاره حرفی است که نویسنده در طول نمایشنامه خود به اثبات آن میپردازد" به بیان دیگر موضوع حرف وحدیث اصلی است که هدف نویسنده از نوشتن نمایشنامه را مشخص میکند .طبعا حرف اصلی یا پیام نویسنده یک موضوع مهم واساسی در زندگی انسانی است که راهگشای حل مشکلات و گرفتاریهای سر راه موفقیت اوست .بنا براین موضوعات ساده وپیش پا افتاده نمیتوانند موضوعات با ارزشی برای یک نمایشنامه باشند. طبعا در حوزه ادبیات نمایشی کودکان ونوجوانان موضوعات مهم در قالب ملموس وعینی و متناسب با تجربه وتوان فکری و ذوقی مخاطبان انتخاب و پرورش می یابد...

 

  - ماجرا چیست؟ و با موضوع چه ارتباطی دارد؟

" ...ماجرا مجموعه حوادثی است که برای قهرمان یا قهرمانان نمایشنامه اعم از مثبت و منفی رخ میدهد وپس از در گیری و ستیزه هایی سرانجام منجر به پیروزی یکی از طرفین میشود."

 ارتباط ماجرا باموضوع ، نقشی است که حوادث در پیشبرد ماجرا ورساندن مخاطب به موضوع یا حرف اصلی به عهده میگیرند. هر چه حوادث وماجرا از کشش وجاذبه بیشتر برخوردار شود ، در حقیقت موضوع پرورش بیشتر وبهتر پیدا میکند . لذا چنانچه قبلا نیز گفته شده در طرح اصلی نمایشنامه باید موضوع و ماجراهای اصلی به خوبی دیده وبیان شوند .

 و آخرین سئوال : تفاوت موضوع و ماجرا با ایده چیست؟

 " ...ایده فکر اولیه و جرقه ذهنی ابتدایی برای پرداختن به موضوع  وماجرا در نمایشنامه است. " ایده وفکر اولیه شما برای نمایشنامه ممکن است با مطالعه یک خبر، کتاب و...یا با مشاهده یک حادثه بوجود بیاید ، که برای تبدیل شدن به طرح نیازمند فکربیشتر و کشیدن  نقشه کاملتر برای آن هستید . در هر صورت   "ایده " ،" موضوع " و "ماجرا" در طرح نمایشنامه تنیده شده وبه استحکام آن مدد میرساند .

( برای مطالعه بیشتر وتفصیلی در باره مباحث مطرح شده میتوانید به منابع معرفی شده پایان کتاب کار مراجعه کنید)

 

تمرین : " پرورش موضوع وماجرا در طرح نمایشنامه "

       پس از خواندن طرح ها و گفتگو در باره آنها براساس مباحث یاد شده ، اعضاء را به گروههای3-4 نفره تقسیم کنید

و از آنها بخواهید ضمن تبادل نظر بایکدیگر در باره طر حهایشان نسبت به" تقویت موضوع و ما جرا " در طرح نمایشنامه در یک زمان مشخص15 تا 20دقیقه تلاش کنند. چنانچه زمان کارگاه اجازه کار روی همه طرح ها را نمیدهد، اعضاء میتوانند با توافق در کار گروه خود بطور نمونه رو ی یک یا دو طرح کار کنند.

( مربی در این فاصله زمان خود را برای نظارت بر تعامل وتبادل نظر میان اعضاء بین گروهها تقسیم کرده و با حفظ نقش هدایت گرانه و مشوق اعضاء در فرایند خلاقیت در آفرینش طرح تکمیلی نمایشنامه تلاش میکند. دراین میان بهره وری از بارش فکری نو جوانان وتشویق آنها به ارائه نظرات نو ودست نخورده از اهمیت برخوردار است.)

پس از تمرین کار کارگاهی – گروهی برای پرورش موضوع وماجرا در طرح نمایشنامه، مجددا هر عضو گروه به اجمال تغییرات انجامشده در طرح خود را برای جمع باز گو کرده وتبادل نظر نهایی برای اصلاح وتکمیل طرح ها بر اساس مبانی یادشده و باراهنمایی مربی صورت میپذیرد.

نمونه نمایشنامه ای کوتاه در کارگاه خوانده شده وروی موضوع وماجرای آن تبادل نظر شود.

در پایان این جلسه یاد آوری نکات مهم درپرورش موضوع و ماجرا درنمایشنامه وتکلیف بازنویسی نهایی طرح های نمایشی  اعضاء ضروری است :

1-مهم شمردن موضوع در طرح وارزشیابی آن

2-فراگیر بودن موضوع و منطقی بودن ماجرا

3-تناسب موضوع با گروه سنی مخاطب نمایشنامه

4-نوبودن و ابتکار در پرداختن به موضوع وماجرا

5-قابلیتهای نمایشی موضوع و جاذبه های آن

6-اثر گذاری و ماندگاری موضوع

7- و...

تکلیف نهایی : مربی با توجه به کار انجامشده در جلسات کارگاهی ،اعضاء را مکلف میکند تا طرح نهایی و تکمیلی خود را برای جلسه پنجم آماده تحویل وتثبیت کنند.

برنامه جلسه پنجم : " شخصیت پردازی در نمایشنامه"

                                 پایان جلسه چهارم

 

برنامه جلسه پنجم : " شخصیت پردازی در نمایشنامه "