پیش پرده کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان
پیش پرده :
" نمایشنامه نویسی" نیازمند
ذوق و استعداد نمایشی (خلاقیت های نمایشی) وآگاهی و مهارتهای فنی نگارش نمایشنامه
است. نیاز اولیه انسان به نمایش، بصورت عام و بالقوه در همه آحاد بشر بویژه در
کودکی و در " بازیهای نمایشی کودکان" symbolic play ) ) دیده میشود. اغلب کودکان در بازیهای تقلیدی و
نمادین خود درکودکی نقش بازی می کنند وبصورت خلاق و بدون متن یا نمایشنامه ای از
پیش تعیین شده ، بصورت فی البداهه" دیالوگ"( گفتگو ها) و " منولوگ"(
تک گویی) می کنند، " حرکات و حالات " شخصیتهای نمایش در این بازی
های کودکانه ، به شیوه خلاق وآفرینشی توسط کودکان طراحی وتعریف میشود ودر نهایت
ساده گی وروانی اتفاقات اصلی و فرعی یک ماجرا یا داستان تبدیل به اجرای زنده
نمایشی میشود...
این"
عمل خلاق " و" فعالیت آفرینشی کودکان " در حوزه آموزش و
پرورش تبدیل به روش آموزشی خلاق و سازمان
یافته با عنوان " نمایش خلاق" ( creative drama ) بعنوان یک روش آموزشی هنری- ادبی
پیشرفته شد، که امروزه کاربردهای وسیع آموزشی و پرورشی دارد وبه عنوان یک فعالیت
عام فرهنگی و تعریف شده در فعالیت های مراکزفرهنگی هنری کانون نیز جا گرفته است. ..( برای مطالعه بیشتر
در این خصوص به منابع تالیف و ترجمه شده نمایش خلاق و تئاتر کودکان مراجعه
کنید).
مربیان
علاقه مند به فعالیت نمایشنامه نویسی در مراکز، توجه داشته باشند که از این روش در
سطح پیشرفته تر در" کارگاههای تئاتر کودکان ونوجوانان " با عنوان "
بدیهه سازی " نیز در سطوح مختلف تا دانشگاه استفاده میشود .
( کارگاه آموزشی تئاتر کودکان خانم دکتر
کریستل هوفمن برای مربیان کانون تهران درسال 1385
, و مربیان دوره اول کارگاه
در دیماه 88 13نیز بر مبنای همین روش خلاق طراحی و اجرا شد و عمده آموزشهای این
استاد آلمانی تئاترآموزشی ( پداگوژی) در قا لب تعامل شفاهی با مربیان واز طریق بازی های نمایشی –
محلی ، و بصورت فی البداهه انجام شد).
بنابراین
ما نیز میتوانیم در گام اول و بعنوان یک روش پیشرفته و خلاق در نمایشنامه نویسی
و فعالیت پیش نیاز و آشنا در مراکزکانون، از" تعاملات خلاق شفاهی وبازیهای
فی البداهه نمایشی " بهره وری نموده ونمایشنامه را از"
صحنه کار کار گاهی " (کلامی و حرکتی) و عملی، به "متن مکتوب " ( نمایشنامه)
بکشانیم. بنا بر این برخی تمرینات کارگاهی
این کتاب نیز با استفاده ازاین روش برای اجرای خلاق پیشنهاد می شود.
ازسوی دیگر منابع و مواد ادبی موجود در مراکز
نظیر داستانها ، حکایتها ، اشعار و... در قالب کتاب، مجلات و نشریات می توانند
دستمایه های خوبی برای اخذ ایده و طرح اولیه برای نمایشنامه و تمرینات کار گاهی ما
باشند.
علاوه براین ایده ها وطرح هایی برگرفته ازخاطرات، مشاهدات وتخیلات
اعضاء نوجوان نیز میتواند پایه های اصلی ساختمان نمایشنامه را در کارگاه
بنا کند.
تمرینات نمایشی –عروسکی، نمایش خلاق، نمایش بی
کلام و... نیز تجربیات خوب عملی و کاربردی وکارگاهی در مراکزاست که رسیدن به متن
نمایشی ( نمایشنامه) را در مراکزآسانتر وقابل دسترس می کند . در این کتاب کارنیز
سعی شده تا با توجه به این پیش زمینه ها و بستر های آماده کار نمایشنامه نویسی در
کانون، تمریناتی عینی و عملیاتی (کاربردی) برای فراگیران نوجوان طراحی و پیشنهاد شود.
در کنار
این مباحث و طرح ها در کارگاه ، تعامل شرکت کنندگان در طرح نمایشنامه و خوانش متن(نمایشنامه
خوانی)و نقد و بررسیهای گروهی و گام به گام در تقویت بنیه آثار نمایشی و ادبی
خلق شده در کارگاه مؤثر بوده و منجربه نگارش موفق نمایشنامه می شود.
ترتیب آموزشی تمرینها در کارگاه، به منظور ایجاد نظم منطقی و
سهولت در پیشبرد کار و تعیین چهار چوب یا
اسکلت کار ارائه شده، اما اجرای مو به موی آن اجباری نبوده و مربیان میتوانند
براساس استعداد ، نیاز سنجی و سطح بندی در کارگاه، انعطاف در برنامه به خرج
داده وبرای رسیدن به مقصود نهایی و حاصل
کار (نگارش نمایشنامه) تغییرات و جابجایی ها و کاهش و افزایشهایی در آن پدید
آورند.
در هر صورت امیدواریم مربیان عزیز و علاقه مند
به کار نمایشی نمایشنامه نویسی در کانون ، ضمن مطالعه آزاد و تقویت دانش و آگاهی
های پایه ای خود نسبت به مقوله نمایش ( درام )،درک مبانی هنرهای نمایشی وکسب شناخت
بیشتر نسبت به عوامل وعناصر نمایش ، موفق به کشف و شناسایی " استعدادهای
نخبه نمایشنامه نویسی " در میان نوجوانان ایرانی شده و در فرایند خلاق
فعالیت جدید و سازنده خود در مراکز فرهنگی هنری،" کارگاه نمایشنامه نویسی
نوجوانان" زمینه شکوفایی و پرورش این استعدادها ی ادبی - نمایشی را فراهم
کنند.
کارشناس کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان