کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان

زیر نظر مدیریت تئاتر و تئاتر عروسکی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

برنامه جلسه پنجم از هفته سوم کارگاه نمایشنامه نویسی نوجوانان

 

جلسه پنجم(5) : " شخصیت پردازی در نمایشنامه"

 هدف : آشنا ساختن اعضاء با شخصیت در نمایشنامه و نقش شخصیت در پیشبرد موضوع

 

پس از یاد آوری مباحث  قبلی و پیگیری انجام تکلیف تعیین شده ارائه طرح کامل نمایشنامه ها با "موضوعات پرورش یافته" و "تقویت ماجرا" در حد توانایی اعضاء، چند سؤال و تمرین زیر به کارگاه داده میشود:

1-       در نمایشنامه شما چه شخصیتهایی حضور دارند؟

2-       کدام شخصیت ها اصلی و کدام فرعی هستند؟

3-       شخصیت های مثبت ، منفی و خنثی  کدامند؟

4-       خصوصیات بارز هر یک از شخصیت های اصلی مثبت، منفی و خنثی را مشخص کنید.

5-       تضاد های اصلی شخصیت های نمایشنامه( کشمکش و در گیری ها) را مشخص کنید.

6-       نقاط عطف و تغییر و تحول شخصیت های شما کجاست؟

7-        توضیحات ضروری دیگر در مورد شخصیت های نمایشنامه تان را بصورت خلاصه بنویسید.

به اعضاء در کارگاه 15 دقیقه وقت داده میشود تا پرسشهای مطرح شده را درباره شخصیت های طرح نمایشی خودپاسخ مکتوب دهند.

سپس هر یک از اعضاء داوطلبانه پاسخ های نوشته شده را قرائت میکنند. با طرح هر یک از پاسخ ها در باره شخصیت های نمایش نامه ،  بر اساس مبانی علمی یادشده زیرتبادل نظر و تحلیل شخصیت ها با مشارکت اعضاء صورت می پذیرد:

نکاتی اجمالی در باره شخصیت پردازی : (برای مربیان)

1-   تعریف شخصیت و تفاوت آن با تیپ ( به مجموعه عوامل انسانی خاص یا نقش های خیالی مثل حیوانات، اشیاء و...موثر ومتحرک در اثر نمایشی که عمل یا گفتارمشخص دارند، "شخصیت " می گویند.

2-   تیپ به دسته یا گروهی مشخص  از افراد جامعه یا موجودات تخیلی مثل روباه، کلاغ ، الاغ، دیو ، غول و..در نمایشنامه اطلاق میشود که خصوصیات کلی نزدیک و شبیه به هم دارند.مثل تیپ راننده، معلم ، بازاری و... که با شخصیت تفاوت دارند. شخصیت معمولا علیرغم تعلق داشتن به یک گروه یا دسته ( تیپ)، دارای ویژگیهای خاص ومنحصر به فرد  خود است ، که به این ویژگیها ابعاد شخصیت می گویند.

3-       ابعاد شخصیت : برای شخصیت 4بعدکلی در نظر گرفته اند.

          الف)بعد فیزیکی و ظاهری-شکل و شمایل

ب) بعد فکری و فرهنگی-افکار واندیشه وباورها

ج)بعد روحی وروانی-اخلاق و منش رفتاری

د) بعد اجتماعی و اقتصادی- موقعیت مالی وشغل و...

      4- انواع شخصیت : شخصیت های نمایشنامه از جهات مختلف

       تقسیم شده اند:

       الف) شخصیت های اصلی و فرعی (مهم و معمولی )

       ب) شخصیت های مثبت (protagonist) ومنفی(antagonist) یا ( خوب وبد – سیاه وسفید)

           شخصیت های بی طرف یا خنثی ( غیر موثر) نیز وجود

           دارند که در هر صورت ممکن است با بی عملی و سکوت خود در پیروزی یا شکست قهرمان موثر باشند.

       ج)شخصیت های واقعی یا تخیلی ( فانتزی- عروسکی)

       د) شخصیت های پویا وایستا ( کم حرکت و پر تحرک)

       و... که از زاویه های مختلف تعریف و تقسیم شده اند ، در هر صورت شخصیت های در نظر گرفته شده برای نمایشنامه ، میبایست بر این اساس برای نویسنده و خواننده تعریف شده و دارای  شناسنامه منطقی و قابل باور باشند.

پس از ارائه پاسخ ها وتعریف اعضاء از شخصیت های نمایشنامه ها، ضرورت دارد تا در فرم شماره 2نمایشنامه نویسی( شخصیت

پردازی تعریف و ثبت شوند- نمونه فرم پیوست است)

 تمرین کارگاهی: یک نمونه ازنمایشنامه های برگزیده مسابقات ، با کمک اعضاء نمایشنامه خوانی شده ودر باره شخصیت های نمایشنامه بحث گروهی شود .

 

یاد آوری نکاتی چند در خصوص شخصیت های نمایشنامه :

 

1-   شخصیت ها ممکن است در جریان اتفاقات و عمل نمایشی ، متحول یا دگر گون شوند. (معمولا قهرمان در نمایشنامه تحول پیدا میکند یا به زبان ساده عمل غیرقابل انتظار انجام میدهد)

2-   شخصیت های نمایشنامه ممکن است در یک طیف مثبت یا منفی قرار بگیرند و به جای یک قهرمان ، گروه یا قهرمانان در نمایشنامه پدیدار شود، ام در هر صورت یک رهبر یا سر دسته موثر در میان آنها باید دیده شود .

3-   چیدمان قهرمانان مثبت ومنفی در کنار هم و اعمال متضاد قهرمانان به کشمکش و کنش نمایشی ، یا حرکت دراماتیک کمک موثرمیکند.

4-   شخصیت های نمایشنامه از طریق گفتار( دیالوگ و مونولوگ) و کردارشان ( اکت و عمل) به مخاطب، خواننده متن یا بیننده نمایش معرفی میشوند.

و...

( مربی محتر م در صورت لزوم برای اطلاع بیشتردر خصوص مباحث یاد شده به منابع معرفی شده پایان کتاب کار مراجعه کنید)

 در هر صورت ضمن یاد آوری این نکات به زبان ساده و ملموس با قید مثال رو ی شخصیت ها و طر ح های خود اعضاء، مکلف به تکمیل فرم شخصیت پردازی و تعریف کامل شخصیت های نمایشنامه خود برای جلسه ششم  میشوند.

 

برنامه جلسه ششم: "حادثه پردازی در نمایشنامه "

 

                                  پایان جلسه پنجم

برنامه جلسه ششم:" حادثه پردازی در نمایشنامه "

 

+ نوشته شده در  یکشنبه سیزدهم تیر 1389ساعت 9:57  توسط علی اکبر حلیمی  |